sifa za wahusika

Maswali na majibu: Kigogo

Jamii imemkandamiza mwanamke.

Thibitisha ukweli wa kauli hii kwa kurejelea Tamthilia ya Kigogo.

1. Kudharauliwa

Majoka anasema wanawake ni wanawake tu.

2. Kutumiwa kama chombo cha mapenzi

Majoka anataka kuishiriki mapenzi na Ashua kama kigezo cha kumpa msaada.

3. Kupigwa

Tunu anapigwa na kuvunjwa mguu na Chopi,Ngurumo na vijana wengine.

4. Kutusiwa

Majoka anasema « sina time ya wanawake »

5. Kufungwa bila hatia

Majoka anamfunga Ashua kwa madai ya kuzua vurugu katika ofisi ya serikali.Ilikuwa ni njia ya kulipiza kisasi kwa Sudi na kumnasa Ashua.

6. Kunyimwa kura

Tunu anapoenda mangweni kujaribu kuwakomboa walevi wamuimbia nyimbo za kumkejeli. Ngurumu anadai kuwa hawezi kumpa mwanamke kura.

7. Kutopewa nafasi ya uongozi katika jamii

Kenga anamwuliza Sudi iwapo Sagamayo ishawahi kuwa na Shujaa wa kike.

8. Kupangiwa njama ya kuuwawa

Kenga na Majoka wanapanga njama ya kumwangamiza Tunu.Wanawatuma vijana,akiwepo Chopi kumwangamiza lakini wanamvunja mguu.

9. Kuishi kwa hofu

Hashima anasema kuwa yeye na Tunu wake wanaishi kwa hofu,kila waamkapo wanapiga alhamdulillahi.

10. Kusalitiwa katika ndoa

Majoka anasema kuwa hampendi Husda bali alimwoa ili kutimiza wajibu wake kama kiongozi.Majoka anampenda Ashua.

Maswali mengine


Content Protection by DMCA.com
Share this;

Swali la Dondoo: Kigogo

“Sina muda wa kufikiria mambo ya watu…nafikiria maneno matamu kama asali”

a) Eleza muktadha wa dondoo hili (alama 4)

majibu
b) Tambua mbinu ya kimtindo iliyotumika katika dondoo hili. (alama2)

majibu
c) Fafanua sifa zozote sita za msemewa katika kauli hii. (alama 6)

majibu
d) Jadili maudhui ya unafiki kama yanavyojitokeza katika tamthilia hii. (alama 8)

Tazama Majibu

Content Protection by DMCA.com
Share this;

Vigezo katika kueleza Umuhimu wa Mhusika

Swali la kujadili umuhimu wa mhusika fulani ni rahisi iwapo mwanafunzi anakumbuka mtiririko wa matukio vizuri. Ikumbukwe kuwa swali hili hutolewa mifano pia. Mtahiniwa anaweza kuzingatia vigezo vifuatavyo;

  1. Je, mhusika huyu ametumiwa kupitisha maudhui gani?
  2. Je, mhusika huyu ametumiwa kuonyesha sifa za wahusika wengine?
  3. Je, ametumika katika kuendeleza ploti?
  4. Je, anawakilisha watu wa aina gani katika jamii? Kwa mfano, Majoka anawakilisha viongozi ambao ni wakatili katika jamii
  5. Je, ametumiwa kama kielelezo cha kina nani katika jamii? Kwa mfano, watetezi wa haki.
  6. Je, anaibua mambo gani katika jamii? Kwa mfano, Katika hadithi “Mkubwa” Mkumbukwa anaonyesha changamoto wanazoipitia mahabusu……
Content Protection by DMCA.com
Share this;

Namna ya kutambua sifa za wahusika katika fasihi

  1. Maelezo ya mwandishi

Waandishi mara nyingi hutaja sifa za wahusika moja kwa moja au kwa njia ya maelezo.

Shogake Dada ana Ndevu-Alifa Chokocho

Safia

Ni mwenye bidii- hachoki kumsaidia mamake kazizi yoyote mle nyumbani mwao,hupika,huosha vyombo,hufua ,hupiga pasi na kutandika kila siku.

Ni mcha mungu- anafuata kanuni zote alizoamrisha Mungu kupitia dini yao.

Tumbo Lisiloshiba- Said A.Mohamed

Mzee Mago

Ni mtetezi  wa haki-yeye hupiga mbio huku na kule ,kujaribu hili na lile,kuzuia haki isiangamizwe.

Ni mwenye ushawishi-anawaleta Wanamadongoporomoka pamoja kupigania haki ya kuishi Madongoporomoka.

Mapenzi ya Kifaurongo- Kenna Wasike

Penina

Ni mnafiki- anamwambia Dennis kwamba anampenda licha ya umaskini wake.Baadaye anamgeuka, “potelea mbali mkata wee!”

  1. Majina ya wahusika

Wahusika katika Fasihi hupewa majina ya kimajazi.Majina haya hutusaidia kutambua tabia na sifa zao.

Shogake Dada ana Ndevu- Alifa Chokocho

Kutoka na neno safi tunaelekea kutambua kuwa Safia ni mhusika  mwenye sifa nyingi chanya.NI msaidizi wa wazazi wake,ni mwenye bidii,ni hodari shuleni na ni mcha mungu.

Tamthilia ya Kigogo- Pauline Kea

Boza– boza ni mtu mpumbavu. Mhusika huyu anawaunga mkono Majoka na Kenga ingawaje hawajali maslahi yake. Wanafunga soko anakofanyia kazi, anaunga mkono sherehe za mwezi za kusherehekea uhuru  ilhali hawana cha kusherehekea, haki zao zinakiukwa na hawana chakula.

  1. Matendo ya wahusika

Tumbo Lisiloshiba- Said A.Mohamed

Jitu la miraba minne

Ni lenye ulafi- linakula chakula kingi na halishibi.

Ni lenye tamaa- linamwambia Mzee Mago kuwa limekuja kula ardhi yake.Lina hamu kubwa kupata ardhi ya Wanamadongoporomoka.

Mapenzi ya Kifaurongo- Kenna Wasike

Dennis

Ni mwenye bidii- ametoka katika familia maskini lakini anajitahidi hadi kufaulu masomoni.

Ni mwenye mapenzi ya kweli- anampenda Penina licha ya tofauti ya matabaka.Anampeleka Penina nyumbani kwao kwani wana mipango ya kuoana.

  1. Mazungumzo baina ya wahusika

Kutokana na namna mtu anavyozungumza unaweza kueleza sifa ningi kumhusu, mpyoro,mwenye kiburi na kdh.

Tumbo Lisiloshiba- Said A.Mohamed

Jitu la miraba minne

Ni lenye kiburi- linamwambia Mzee Mago, “mimi sitaki naam zako nyingi wala sitaki msaada wako dhaifu.

  1. Namna mhusika anavyosema kumhusu mhusika mwingine

Mhusika anaweza kutaja sifa ya mhusika mwingine moja kwa moja au kwa njia ya maelezo.

Mame Bakari- Mohammed Khelef Ghassany

Babake Sara

Ni mkaidi-  “Bwana yule mwenye masikio makaidi na mwenye tabia ya kutoamini maafa ya mtu mwengine?”

Ni mkali – “ angelipasuka kwa ukali tu”

Haya ni maneno ya mhusika Sara

  1. Namna wahusika walivyovalia

Mavazi ya wahusika pia ni muhimu katika kutambua sifa za wahusika na umuhimu wao katika fasihi.

Shogake Dada ana Ndevu- Alifa Chokocho

Kimwana

Ni mwongo- anaingia kwa kina Safia akiwa amevaa buibui ilhali yeye ni mwanamume.

SWALI

Je, unatambua nini kutokana na mavazi ya wahusika hawa katika tamthilia ya Kigogo na Pauline Kea?

  • Ashua (katika soko la chapakazi)
  • Husda (Majoka and Majoka modern Resort)
Content Protection by DMCA.com
Share this;

Fasihi Andishi: Kigogo

Onyesho la Kwanza

Tendo la 1&2

Mandhari: kwenye karakana,soko la Chapakazi

Wakati : saa mbili asubuhi

Wahusika : Boza,Sudi,Kombe,Ashua,Kenga,Chopi

Maswali kwa wanafunzi

  1. Kwa nini Boza anatematema mate?
  2. Ashua anafanya kazi gani?
  3. Taja shida wanazopitia sokoni.
  4. Taja mambo yanayoonyesha kuwa Boza,Sudi,Ashua na Kombe ni maskini.
  5. Boza ana msimamo gani kuhusu utawala wa sagamoyo.
  6. Kombe anamaanisha nini anaposema “kuwa moshi utazaa moto”.
  7. Kwa nini mke wa Boza alipewa kandarasi ya kuoka keki?
  8. Thibitisha kuwa mzee kenga ni “mwenye nchi”.
  9. Linganisha sifa za shujaa wa kweli wa Sagamoyo kwa mtazamo wa Kenga na Sudi.
  10. Thibitisha kwa kutoa mifano namna kushurekea uhuru wa miaki sitini ni kinaya.
  11. Kwa maoni yako,keki ya taifa inaashiria nini?
  12. Eleza maana ya methali “ukitaka kula asali kaa na nyuki” kulingana na tendo hili.
Content Protection by DMCA.com
Share this;
0
    0
    Your Cart
    Your cart is emptyReturn to Shop
    Open chat