Posted on 3 Comments

Uhuru wa Mshairi

Mshairi amekubaliwa kutumia lugha namna anavyotaka wakati anatunga shairi.Anaweza kukiuka kanuni ambazo hutawala sarufi. Uhuru huu humsaidia kukidhi mahitaji ya kiarudhi kama vile urari wa vina na usawa wa mizani.

Uhuru wa mshairi umegawika katika vipengele vifuatavyo

  • Inkisari
  • Tabdila
  • Mazida
  • Lahaja
  • Kufinyanga sarufi
  • Kikale
  • Utohozi

Inkisari

Mshairi ana uhuru wa kufupisha maneno fulani anapotunga shairi. Anaweza kuondoa silabi fulani katika neno na kuliacha hivyo au kutumia ritifaa kuonyesha silabi imedondoshwa.

mfano:

inkisari sahihi
lopote lililopotea
nambie niambie
‘tu mtu

Umuhimu : kutosheleza idadi ya mizani/kuleta ulinganifu wa mizani.

Tabdila

Tabdila ni uhuru wa mshairi wa kubadilisha sauti za neno bila kubadilisha idadi ya mizani.

Mfano

Tabdila sahihi
mua muwa
njia njiha
toa toha

Umuhimu: kutosheleza urari wa vina

Mazida read more

Content Protection by DMCA.com
Share this;
Posted on Leave a comment

Fasihi Andishi: Kigogo

Onyesho la Kwanza

Tendo la 1&2

Mandhari: kwenye karakana,soko la Chapakazi

Wakati : saa mbili asubuhi

Wahusika : Boza,Sudi,Kombe,Ashua,Kenga,Chopi

Maswali kwa wanafunzi

  • Kwa nini Boza anatematema mate?
  • Ashua anafanya kazi gani?
  • Taja shida wanazopitia sokoni.
  • Taja mambo yanayoonyesha kuwa Boza,Sudi,Ashua na Kombe ni maskini.
  • Boza ana msimamo gani kuhusu utawala wa sagamoyo.
  • Kombe anamaanisha nini anaposema “kuwa moshi utazaa moto”.
  • Kwa nini mke wa Boza alipewa kandarasi ya kuoka keki?
  • Thibitisha kuwa mzee kenga ni “mwenye nchi”.
  • Linganisha sifa za shujaa wa kweli wa Sagamoyo kwa mtazamo wa Kenga na Sudi.
  • Thibitisha kwa kutoa mifano namna kushurekea uhuru wa miaki sitini ni kinaya.
  • Kwa maoni yako,keki ya taifa inaashiria nini?
  • Eleza maana ya methali “ukitaka kula asali kaa na nyuki” kulingana na tendo hili.
  • read more

    Content Protection by DMCA.com
    Share this;